Prof. dr hab. Jacek Dubiel dołączył do zaszczytnego grona doktorów honorowych Uniwersytetu Jana Kochanowskiego. Wybitny kardiolog jest 24.osobą wyróżnioną najwyższym wyróżnieniem akademickim.
Tytuł został wręczony podczas uroczystego posiedzenia Senatu. Laudację wygłosił prof. dr hab. Zbigniew Siudak (pełny tekst poniżej) a recenzentami byli prof. dr hab. Marianna Janion z Wydziału Lekarskiego Collegium Medicum UJK i prof. dr hab. Jacek Legutko, dyrektor Instytutu Kardiologii Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum.
Gości powitała prof. dr hab. Beata Wojciechowska, rektor UJK, która wymieniła zasługi prof. Jacka Dubiela dla kieleckiej i światowej kardiologii. – Na przełomie lat 70 i 80 ubiegłego wieku jako prodziekan koordynował zajęcia kliniczne dla studentów Wydziału Lekarskiego, które były prowadzone w Szpitalu Wojewódzkim w Kielcach. Po utworzeniu Świętokrzyskiego Centrum Kardiologii uczestniczył w szkoleniu kadry i przyczynił się do uruchomienia nowoczesnych pracowni oraz wdrażania nowatorskich terapii. Stworzył fundamenty kieleckiej kardiologii. Pan Profesor jest twórcą programu leczenia zawału serca”, który stał się wzorcem do organizacji opieki przed i wewnątrzszpitalnej nad pacjentem z zawałem serca nie tylko w Polsce, ale również w Europie i Stanach Zjednoczonych. Diagnozuje i leczy pacjentów cierpiących nie tylko na zawał, ale także inne schorzenia kardiologiczne, w tym chorych z nadciśnieniem tętniczym, chorobą wieńcową czy niewydolnością mięśnia sercowego – mówiła prof. Beata Wojciechowska.
W swoim wykładzie prof. Jacek Dubiel wspominał przełomowe momenty i osoby, które miały wpływ na rozwój kardiologii w Polsce i na świecie. W swoim wystąpieniu nawiązywał także do poetów: Jana Kochanowskiego i Wisławy Szymborskiej. W przypadku naszej, krakowskiej noblistki prof. Jacek Dubiel pozwolił sobie na dopisanie kilku wersów do wiersza Wisławy Szymborskiej „Do serca w niedzielę” zatytułowane „Wyznanie zawałowca”. Oto one: Przepraszam Cię serce moje/że cię nie oszczędzałem/ Przepraszam Cię serce moje/że narażałem Cię na ból i cierpienie/ Przepraszam Cię serce moje/ że nie wsłuchałem się w Twój szept „tlenu”/ aż usłyszałem krzyk rozpaczy „tlenu! tlenu!”/Dziękuje serce moje lekarzom, że żyję.
Wykład prof. Jacka Dubiela został nagrodzony oklaskami na stojąco.
Spotkanie zakończył krótki występ dr Katarzyny Lisowskiej, zastępca dyrektora Instytutu Muzyki UJK ds. kształcenia. Prof. Jacek Dubiel był szczególnie wzruszony podczas wykonania piosenki „Rebeka” z repertuaru Ewy Demarczyk, znajomej profesora.
Prof. Jacek Dubiel dołączy do wąskiego grona wyróżnionych tytułem doktora honorowego UJK, w tym postaci ważnych dla Uniwersytetu Jagiellońskiego: jak prof. Franciszek Ziejka, prof. Jacek Popiel i prof. Andrzej Białas.
Relacja z uroczystości dostępna TUTAJ.
Laudacja wygłoszona przez prof. Zbigniewa Siudaka
Magnificencjo !
Szanowni Senatorowie,
Dostojni Goście,
Szanowny Panie Profesorze,
mam wielki zaszczyt wygłosić dzisiaj laudację na cześć Profesora Jacka Dubiela, jednego z pionierów i współtwórców nowoczesnej kardiologii inwazyjnej, cenionego naukowca i wspaniałego nauczyciela akademickiego, cieszącego się szacunkiem, uznaniem i sympatią studentów, lekarzy oraz pacjentów. Dla mnie osobiście i dla wielu z nas obecnych na tej uroczystości Nauczyciela, Mistrza, i Mentora.
By móc oddać w pełni sylwetkę Pana Profesora w mojej laudacji będę wspierał się recenzjami przygotowanymi na tę okazję przez Panią Prof. Mariannę Janion i Pana Prof. Jacka Legutko.
Dokładnie 25 lat temu jako student 3 roku kierunku lekarskiego UJ CM zachęcony opowieściami starszych kolegów postanowiłem zrobić wyjątek i pojawić się na wykładzie z propedeutyki chorób wewnętrznych a dokładnie na wykładzie z symptomatologii chorób układu krążenia prowadzonego przez Profesora Jacka Dubiela.
W pamietającej czasy znamienitych profesorów UJ takich jak Napoleon Cybulski czy Tadeusz Browicz auli wykładowej Collegium Medicum rozpoczęła się moja prawdziwa przygoda z medycyną kliniczną i narodziła się fascynacja kardiologią. A wszystko to za sprawą umiejętności dydaktycznych i charyzmy dzisiejszego laureata.
Ten wspomniany wykład był inny niż wszystkie dotychczasowe. Profesor tłumaczył zawiłości hemodynamiki układu krążenia i niewydolnego serca w sposób prosty i zrozumiały a jednocześnie oszczędny, okraszając go przykładami klinicznymi i życiowymi dygresjami, także nawiązując do literatury co będzie czynił często w swoich wykładach także na spotkaniach i konferencjach naukowych. Wzbogaceniem tamtego wykładu były interaktywne, jak byśmy teraz je określili, prezentacje rytmu cwałowego w niewydolności serca za pomocą stukania w pulpit wykładowcy czy omówienie mechanizmu zamykania i otwierania się zastawek serca na przykładzie drzwi wejściowych do auli.
Pamiętajmy, że było to w czasach kiedy nie było prezentacji komputerowych i jedynie pojedynczy wykładowcy używali statycznych folii oraz rzutnika. Profesor Dubiel wiedział, jak zainteresować studenta wykładem i nie stracić jego uwagi mając do dyspozycji tylko własny głos i parę rąk. Te zdolności dydaktyczne Pana Profesora także w kontakcie bezpośrednim ze studentami i pacjentami na zajęciach klinicznych i praktycznych obrosły już legendą. Sam do dzisiaj w zmodyfikowanej wersji stosuję je w czasie wykładów i w kontakcie ze studentami ,z pewnością przekażę je kolejnemu pokoleniu lekarzy i doktorantów. Niemniej jednak siedząc wtedy i słuchając wykładu nie śmiałem przypuszczać, że już za niedługo Pan Profesor będzie moim pierwszym szefem, opiekunem specjalizacji a także promotorem doktoratu a za dokładnie 25 lat to ja sam już jako profesor i pracownik UJK będę wygłaszał laudację na jego cześć w Kielcach, gdzie od ponad 10 lat działa prężnie kierunek lekarski a o czym nikt 25 lat temu chyba nawet nie marzył. W tym czasie zmieniło się wiele w moim rodzinnym mieście oraz na kieleckiej uczelni a Profesor Jacek Dubiel również miał w tym swój pośredni czy bezpośredni udział o czym będę mówił bardziej szczegółowo za chwilę.
Profesor Jacek Dubiel urodził się 14 września 1942 roku w Krakowie. Studia na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Krakowie ukończył w 1965 roku. Po odbyciu stażu podyplomowego rozpoczął pracę w I Klinice Chorób Wewnętrznych Akademii Medycznej w Krakowie, przekształconej ostatecznie w 1979 roku w II Klinikę Kardiologii Instytutu Kardiologii Akademii Medycznej, a od 1993 roku Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum. W 1989 roku w drodze konkursu powołany został na stanowisko kierownika II Kliniki Kardiologii, pełniąc tę funkcję aż do roku 2012, a więc do przejścia na emeryturę.
Stopień naukowy doktora nauk medycznych uzyskał w roku 1971 na podstawie rozprawy pt. „Wartość wybranych wskaźników hemodynamicznych w ocenie niewydolności krążenia”, stopień doktora habilitowanego nauk medycznych w dziedzinie kardiologii uzyskał w roku 1982 na podstawie rozprawy „Hemodynamika krążenia wieńcowego a stan czynnościowy mięśnia sercowego”. Tytuł profesora nauk medycznych otrzymał w roku 1993 z rąk prezydenta RP.
Profesor Jacek Dubiel jest jednym z pionierów polskiej kardiologii inwazyjnej. Jego najważniejsze publikacje naukowe dotyczą hemodynamiki krążenia w niewydolności serca, kardiomiopatiach oraz w wadach serca, hemodynamiki oraz metabolizmu mięśnia sercowego w warunkach niedokrwienia i reperfuzji, jak również czynników i leków modyfikujących hemodynamikę krążenia płucnego. Ważną część jego dorobku stanowią badania dotyczące diagnostyki i leczenia kardiomiopatii przerostowej, choroby niedokrwiennej serca, niewydolności serca oraz techniki zabiegu pierwotnej angioplastyki wieńcowej w świeżym zawale serca. Pan Profesor jest autorem publikacji w renomowanych międzynarodowych czasopismach medycznych, takich jak American Journal of Cardiology, International Journal of Cardiology, European Heart Journal, Pacing and Clinical Electrophysiology, American Heart Journal, Journal of the American College of Cardiology, Catheterization and Cardiovascular Interventions, Eurointervention, Arteriosclerosis, Thrombosis, and Vascular Biology i wielu innych.
Profesor Jacek Dubiel wypromował 28 doktorów, sprawował opiekę nad 8 przewodami habilitacyjnymi, a aż 11 spośród jego wychowanków uzyskało tytuł profesora. Za swoją działalność na polu kardiologii był wielokrotnie nagradzany. Otrzymał Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Laur Jagielloński, Medal Komisji Edukacji Narodowej, Medal Cracoviae Merenti oraz Medal UJ Plus Ratio Quam Vis i nagrodę Pro Arte Docenti, jest także członkiem honorowym Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. W dowód uznania za wybitne osiągnięcia naukowe i dydaktyczne, promowanie rozwoju kadry naukowej oraz za zasługi we wprowadzaniu nowoczesnej kardiologii interwencyjnej w Polsce w 2019 roku Senat Uniwersytetu Jagiellońskiego przyznał Profesorowi Jackowi Dubielowi zaszczytny tytułu Honorowego Profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Pan Profesor przez ponad 20 lat kierował II Kliniką Kardiologii Instytutu Kardiologii UJ CM. Dzięki jego zaangażowaniu, uporowi a także pasji w dążeniu do ciągłego rozwoju naukowego i poprawy jakości opieki nad pacjentami w roku 1997 otwarto przy II Klinice Kardiologii nowoczesną pracownię hemodynamiki, która stała się trampoliną do dalszego dynamicznego rozwoju medycznego i naukowego jednostki. W roku 1999 Klinika wraz z Instytutem Kardiologii w Krakowie wprowadziła własny oryginalny i unikatowy model leczenia zawału serca tzw. torowaną angioplastykę wieńcową. Powstał wówczas wyjątkowy na skalę światową Małopolski Program Interwencyjnego Leczenia Zawału Serca oparty na współpracy ośrodka referencyjnego w Krakowie z siecią szpitali rejonowych, który umożliwił chorym z terenu województwa małopolskiego leczenie zawału serca nowoczesnymi metodami inwazyjnymi. Przyczyniło się to do znaczącego spadku śmiertelności wewnątrzszpitalnej. Wyniki programu i kolejne jego edycje w postaci badań CARESS i EUROTRANSFER były prezentowane wielokrotnie zarówno na europejskich jak i amerykańskich kongresach kardiologicznych. Sukces programu leczenia zawału serca w Małopolsce sprawił, że zespół II Kliniki Kardiologii pod kierownictwem profesora Jacka Dubiela przyczynił się do uruchomienia współpracujących pracowni kardiologii inwazyjnej w szpitalach na terenie także województw świętokrzyskiego i podkarpackiego.
W trakcie swojej wieloletniej kariery zawodowej poza kierowaniem kliniką prof. Jacek Dubiel pełnił szereg innych ważnych funkcji akademickich, w tym prodziekana Akademii Medycznej w Krakowie, członka Senatu UJ, pełnomocnika ds. klinicznych Rektora UJ oraz Przewodniczącego Rady Instytutu Kardiologii UJ CM.
Pan Profesor był na pewno wymagającym szefem ale jedocześnie wyrozumiałym, pozwalał na dużą swobodę i niezależność lekarzy w ich decyzjach terapeutycznych ale na pewno nie na brawurę, ucząc nas tym odpowiedzialności za podejmowane decyzje.
Bliskie związki profesora Jacka Dubiela ze świętokrzyskim środowiskiem naukowym i medycznym a przede wszystkim kardiologicznym sięgają lat 80-tych ubiegłego wieku, kiedy to jako prodziekan Akademii Medycznej w Krakowie koordynował zajęcia dydaktyczne dla studentów Wydziału Lekarskiego prowadzone w Filii Akademii Medycznej w Kielcach w ramach Katedry Nauczania Klinicznego a potem Instytutu Medycyny Klinicznej, gdzie studenci ostatnich lat kierunku lekarskiego pod okiem wybranych i doświadczonych klinicystów mogli odbywać zajęcia praktyczne w kieleckich szpitalach i placówkach ochrony zdrowia. Po utworzeniu Świętokrzyskiego Centrum Kardiologii w Kielcach profesor Jacek Dubiel wraz z zespołem uczestniczył aktywnie w tworzeniu nowoczesnej pracowni hemodynamiki, szkoleniu kadry medycznej, a następnie uruchomieniu 24-godzinnych dyżurów kardiologii interwencyjnej dla pacjentów z zawałem serca. Wychowankowie Pana Profesora pracują obecnie w Kielcach i w województwie świętokrzyskim budując prestiż zarówno UJK jak i ŚCK. Dzięki współpracy z ośrodkami akademickim z Krakowa, Śląska, Łodzi i Warszawy kielecka kardiologia jest wiodącą specjalizacją w naszym rejonie – w ŚCK w Kielcach i na UJK pracuje obecnie 5 profesorów belwederskich i kilku kolejnych kilku dr hab. kardiologii; żadna z dziedzin klinicznych medycyny nie jest tak licznie reprezentowana przez samodzielnych pracowników naukowych w Kielcach.
Dzięki wspomnianej współpracy już w połowie pierwszej dekady XXI wieku pacjenci z Kielc i okolic uzyskali pełny dostęp do nowoczesnego leczenia zawału serca, co zaowocowało znaczącym zmniejszeniem śmiertelności szpitalnej i poprawą wyników leczenia porównywalną do najlepszych ośrodków kardiologicznych w Polsce i na świecie. Warto zaznaczyć, ze miało to miejsce na wiele lat przed ukształtowaniem się podobnego modelu leczenia w wielu bogatszych i lepiej rozwiniętych krajach świata, jak Stany Zjednoczone czy Wielka Brytania. Zaangażowanie profesora Jacka Dubiela we wprowadzaniu interwencyjnego leczenia zawału serca w Polsce zostało uhonorowane Zespołową Nagrodą Naukową Wydziału Nauk Medycznych Polskiej Akademii Nauk za cykl prac dotyczących inwazyjnego leczenia zawału mięśnia sercowego w celu zmniejszenia śmiertelności poprzez tworzenie sieci współpracujących szpitali w 2009 roku, Nagrodą Miasta Krakowa za wybitne osiągnięcia w zakresie kardiologii interwencyjnej w 2010 oraz tytułem „Kroki milowe w leczeniu zawału serca” przyznanym za osobiste zasługi dla rozwoju kardiologii inwazyjnej w Polsce w 2019.
Zmierzając ku końcowi mojego wystąpienia, chciałbym zauważyć że w wypełnionej po brzegi dzisiaj Auli UJK oprócz rodziny i przyjaciół Pana Profesora jest z nami kilka pokoleń lekarzy, specjalistów chorób wewnętrznych i kardiologii których Pan Profesor Jacek Dubiel był nauczycielem i opiekunem, doktorzy nauk medycznych oraz profesorowie, których był promotorem. Przyjechali na tę uroczystość z Krakowa, Kielc i z całej Polski. Można śmiało powiedzieć, że Jego wychowankowie pracują dzisiaj na całym świecie. Jednym z nich jest na przykład dr Grzegorz Kałuża aktualnie dyrektor ds. rozwoju naukowego Cardiovascular Research Foundation w Nowym Jorku, jednej z największych w USA i na świecie organizacji zajmujących się nowatorskimi badaniami klinicznym w kardiologii inwazyjnej i eksperymentalnej.
To, że wszystkie te osoby są dziś tutaj osobiście, oglądają nas w czasie transmisji online lub przesłali listy gratulacyjne świadczy o tym ze siły oddziaływania Pana Profesora nie da się zmierzyć tylko prostymi wskaźnikami bibliometrycznymi czy zamknąć w liczbie publikacji, doktorantów i zaszczytnych tytułów, które mu nadano. Jego spuścizna ma przede wszystkim wymiar pozamaterialny w pracy klinicznej i naukowej kolejnych pokoleń lekarzy kardiologów w Polsce i na świecie. To chyba największa satysfakcja dla lekarza, naukowca, dydaktyka.
W imieniu własnym, recenzentów i społeczności akademickiej oraz myślę wszystkich tutaj obecnych – Panie Profesorze serdecznie gratuluję !