14 sierpnia, organizatorzy European Photography Awards ogłosili laureatów edycji 2026, wyróżniając wybitnych fotografów, których prace ukazują kontynent europejski jako całość – jego kulturę, krajobrazy, mieszkańców oraz ewoluującą tożsamość, odznaczając się przy tym wizją artystyczną, biegłością techniczną oraz niezwykłą siłą wizualnego przekazu.
Tegoroczną edycję konkursu zdominowały trzy ubiegłoroczne projekty dr hab. Pawła Opalińskiego, prof. UJK zrealizowane w Barcelonie – „Rosa dancing flamenco”, „Metall en Lluita” oraz „The March of life and death”, nazwane przez krytyków „Katalońskim Tryptykiem„. Jury przyznało im łącznie 18 statuetek: jedną platynową, 6 złotych i 11 srebrnych.
„Wyróżnienia EPA honorują fotografów, których wizja, dyscyplina i biegłość w posługiwaniu się tym medium zyskały międzynarodowe uznanie. Laureaci European Photography Awards 2026 reprezentują pod tym względem poziom wyjątkowy. Po wnikliwej ocenie ponad 3000 nominacji z 40 krajów, za kwintesencję ducha naszej społeczności uznaliśmy prace Pawła Opalińskiego. Nienaganna kompozycja jego prac i umiejętność opowiadania historii wyróżniają się pod każdym względem – stając się wybitnym symbolem w świecie współczesnej fotografii” – powiedział Thomas Brandt, rzecznik organizacji International Awards Associate (IAA), podsumowując prace ponad dwudziestoosobowego jury.
Trzy monumentalne projekty Opalińskiego – „Rosa dancing flamenco”, „Metall en Lluita” oraz „The March of life and death” – tworzą spójną, artystyczną całość. Łączy je wspólny mianownik, który udowadnia, że ich twórca wykracza daleko poza ramy rzemiosła fotograficznego.
Wszystkie trzy projekty powstały w tym samym okresie i w tej samej przestrzeni geograficzno-kulturowej – w Katalonii. Autor stworzył w nich unikalny tryptyk społeczno-kulturowy na temat hiszpańskiej rzeczywistości, badając jej sztukę, problemy społeczne oraz duchowość i tradycję. Wszystkie trzy projekty łączy również zastosowanie tradycyjnego warsztatu fotograficznego
i zaawansowane techniki manualne: wykorzystanie wielokrotnej ekspozycji i długich czasów naświetlania, kreowanie skomplikowanych efektów wizualnych bezpośrednio w aparacie fotograficznym i konsekwentna czarno-biała estetyka odrzucająca powierzchowny kolor na rzecz surowej formy, światłocienia i kompozycji.
Wnikliwość lokalnych, barcelońskich obserwacji artysty została doceniona przez niezależne składy sędziowskie na całym świecie. Łącznie kilkadziesiąt platynowych, złotych i srebrnych statuetek na festiwalach od Nowego Jorku (NYPA) po Londyn (LPA) potwierdza, że Opaliński posługuje się uniwersalnym językiem wizualnym trafiając do odbiorców pod każdą szerokością geograficzną.
Kataloński tryptyk zrealizowany został przez prof. Opalińskiego w latach 2025-2026 w Barcelonie. Tryptyk tworzą:
„Rosa dancing flamenco” – artystyczny cykl fotograficzny autorstwa Pawła Opalińskiego, przedstawiający symboliczną boginię o imieniu Rosa cyklicznie tworzącą i niszczącą świat w trakcie ekstatycznego i pełnego emocji tańca flamenco. Nowatorskie podejście techniczne (fotografia eksperymentalna), koncepcja filozoficzna (flamenco jako „taniec śmierci i kreacji”) oraz uchwycenie hiszpańskiego ’duende” (idealna wizualizacja bolesnego uniesienia emocjonalnego, transu i psychicznej ekstazy artysty na scenie) i rzadko spotykana synergia eksperymentu optycznego z dramaturgią tanecznego spektaklu przyniosły autorowi 10 statuetek New York Photography Awards.
„Metall en Lluita” (w tłumaczeniu z języka katalońskiego: „Walczący Metal” lub „Płaczący Metal”) – głośny cykl fotografii dokumentalnej i reportażowej autorstwa prof. Pawła Opalińskiego. Projekt stanowi artystyczny esej poświęcony wieloletnim, dramatycznym strajkom pracowników przemysłu metalurgicznego w Katalonii, którzy protestują przeciwko systematycznie pogarszającym się warunkom pracy i niskim płacom. Zdjęcia powstały jesienią 2025 roku podczas manifestacji w Barcelonie i przyniosły autorowi spektakularny sukces międzynarodowy. Wyjątkowość i nowatorstwo cyklu – powstające z połączenia reportażu z fotografią artystyczną (metafory wizualne zamiast dosłownych kadrów ze strajku) i zastosowania autorskiej techniki wielokrotnego naświetlania (przenikanie się postaci i architektury, malarski i ponadczasowy charakter kadrów) – sprawiły, że cykl stał się symbolem nowoczesnej fotografii zaangażowanej społecznie, udowadniając, że reportaż o prawach pracowniczych może stać się dziełem sztuki najwyższej próby.
„The March of life and death” (Marsz życia i śmierci) – trzeci esej fotograficzny prof. Pawła Opalińskiego, zrealizowany w Barcelonie. Cykl ten dokumentuje uliczne parady z okazji Dnia Zmarłych (Dia de Los Muertos). Uchwycenie unikalnego synkretyzmu kulturowego (przenikanie tradycyjnych meksykańskich motywów ludowych z katalońską i katolicką kulturą uliczną), głęboki kontekst (ukazanie parady śmierci jako afirmacji życia) i szlachetna technika czarno-białego reportażu sprawiły, że projekt odniósł triumf na międzynarodowym konkursie London Photography Awards 2026, zdobywając dla autora 10 złotych statuetek w kategoriach takich jak fotografia uliczna, czarno-biała, reportażowa oraz religijna.
Paweł Opaliński jest absolwentem Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi, doktorat w zakresie sztuk pięknych uzyskał na Wydziale Grafiki w macierzystej uczelni, habilitację na Wydziale Malarstwa w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Mieszka i pracuje w Kielcach. Od 2018 roku jest pracownikiem naukowo-dydaktycznym w Instytucie Sztuk Wizualnych Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach na stanowisku profesora. W swojej twórczości często wykorzystuje eksperyment i techniki specjalne – poszukując nowych form fotograficznej ekspresji.
W grudniu 2023 roku kuratorzy tworzący Globalny Ranking Sztuki ArtFacts sklasyfikowali twórczość kielczanina, umieszczając jego nazwisko wśród 100 najważniejszych twórców w kategoriach: „fine-art photography”, „documentary photography” oraz „abstraction-creation”- obok artystów, których dzieła uznawane są dziś za kamienie milowe świata fotografii oraz malarstwa abstrakcyjnego. W styczniu 2024 roku Paweł Opaliński uhonorowany został prestiżową nagrodą International Prize Botticelli – przyznawaną za całokształt twórczości artystom, którzy przyczynili się do rozwoju sztuki współczesnej na świecie.
Europe Photography Award (EPA) to wyróżnienie dla prac ukazujących kontynent europejski jako całość – jego kulturę, krajobrazy, architekturę, mieszkańców oraz ewoluującą tożsamość. Główne jury (Grand Panel) konkursu złożone jest z szerokiego grona międzynarodowych ekspertów: dyrektorów kreatywnych, uznanych twórców i fotoedytorów o globalnym doświadczeniu, kolekcjonerów sztuki, wykładowców akademickich, przedstawicieli uczelni artystycznych oraz firm związanych z branżą kreatywną i wizualną.
Organizatorem European Photography Awards jest globalne stowarzyszenie International Awards Associate (IAA).
