Co piąty polski gracz korzysta z nielegalnych stron hazardowych, u ponad 40 procent z nich zdiagnozowano objawy depresji, co czwarty ma myśli samobójcze. O zatrważających wynikach największych w kraju badań nad nielegalnym hazardem w sieci rozmawiano podczas otwartych zajęć ze studentami kryminologii na Wydziale Prawa i Nauk Społecznych UJK.
Współautorem raportu jest dr hab. Grzegorz Skowronek, prof. UJK, zastępca dyrektora Instytutu Nauk Prawnych, który prowadził zajęcia.
Projekt „Uprawianie gier hazardowych na nielegalnych stronach internetowych: kompleksowe podejście do oszacowania rozpowszechnienia i rozpoznania motywów za pomocą analiz ilościowych, jakościowych i prawnych” zrealizował interdyscyplinarny zespół ekspertów z zakresu prawa, psychologii i zdrowia publicznego (m.in. z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Instytutu Psychiatrii i Neurologii oraz Krajowej Administracji Skarbowej). Naukowcy przebadali pięć tysięcy internautów, w tym około tysiąc osób grających w gry hazardowe.
Cicha epidemia w sieci
Wyniki analizy rzucają nowe światło na skalę zjawiska. Ponad 15 procent polskich internautów sięga po gry hazardowe, a co piąty z nich przyznaje się do korzystania z serwisów działających nielegalnie. W Polsce legalnie działa zaledwie około 20 podmiotów (na podstawie zezwoleń lub monopolu państwa), w oficjalnym rejestrze domen zakazanych widnieje już ponad 57 tysięcy adresów oferujących gry niezgodnie z prawem.
Korzystanie z nielegalnych witryn niesie ze sobą poważne konsekwencje zdrowotne. U ponad 40 procent graczy korzystających z takich stron badacze stwierdzili objawy depresji, a blisko 27 procent z nich deklarowało występowanie myśli samobójczych.
– W naszym projekcie apelujemy o to, żeby nie tylko zakazywać i ograniczać rozwój nielegalnego hazardu, choć jest to potrzebne. Tam, gdzie pojawia się hazard problematyczny, należy skupić się przede wszystkim na terapii i leczeniu – podkreśla prof. Grzegorz Skowronek.
Luki w prawie i lootboksy
Podczas wykładu prof. Grzegorz Skowronek wskazał na istotne braki w obecnych regulacjach:
- Brak narzędzi terapeutycznych w sądach: Uczestnik nielegalnej gry hazardowej naraża się dziś na odpowiedzialność karnoskarbową (karę grzywny do 120 stawek dziennych na mocy art. 109 KKS), jednak sąd nie ma możliwości skierowania go na przymusowe leczenie – inaczej niż w przypadku przestępstw popełnianych na tle alkoholowym.
- Bierna strategia odpowiedzialnej gry: Legalni operatorzy oferują co prawda limity finansowe czy opcję samowykluczenia, ale inicjatywa należy wyłącznie do gracza. Badacze postulują, by wykorzystać technologię do aktywnego wyłapywania ryzykownych zachowań po stronie firm.
- Nowe zagrożenia dla młodych: Dyskutowano również o mechanizmach tzw. lootboksów w grach wideo oraz omijaniu zakazów reklamy w mediach społecznościowych, gdzie hazard bywa promowany przez influencerów jako łatwy sposób na zysk.
– To tak, jakbyśmy dali osobie z problemem alkoholowym dwie butelki i powiedzieli: pij, ale jak uznasz, że jest już za dużo, to przerwij. Przy dzisiejszej technologii to firmy powinny wyłapywać moment, w którym ktoś z gry raz w tygodniu przechodzi na codzienne wielogodzinne sesje i traci kilkanaście tysięcy złotych. Odpowiedzialność musi być rozłożona na gracza i na organizatora – argumentuje profesor.
Tematyka zajęć spotkała się z zainteresowaniem studentów. – Z pewnością najbardziej zaskoczyły mnie wyniki pokazujące skalę tego problemu oraz braku pomocy dla osób uzależnionych. Najciekawsze w projekcie są nowe pomysły na to, jak realnie pomagać uzależnionym od hazardu w sieci, zamiast skupiać się wyłącznie na ich karaniu – mówi Katarzyna Osak, studentka drugiego roku kryminologii na UJK.
Projekt badawczy został sfinansowany ze środków Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych (Ministerstwo Zdrowia) na zlecenie Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.
