W Auli Magna im. prof. dr. hab. Jacka Semaniaka odbyło się uroczyste posiedzenie Senatu inaugurujące nowy rok akademicki 2026/2027. Wydarzenie zgromadziło władze uczelni, kadrę akademicką, studentów oraz licznych gości ze świata nauki, polityki, samorządu, duchowieństwa i służb mundurowych.
Pamięć pracowników i emerytów uczelni, którzy zmarli w minionym roku akademickim, uczczono chwilą ciszy.
W swoim wystąpieniu inaugurującym prof. dr hab. Beata Wojciechowska, rektor UJK poruszyła kwestie wyzwań współczesnego świata – od rozwoju sztucznej inteligencji i przemian technologicznych po dylematy etyczne i społeczne. Podkreśliła, że uniwersytet musi łączyć tradycję z innowacją (nova et vetera) oraz stać na straży prawdy, rzetelności i humanistycznych wartości. Zwracając się do studentów pierwszego roku, zachęcała do otwartości, zadawania pytań i aktywnego budowania relacji akademickich. (Pełna treść przemówienia poniżej)
Kolejnym punktem programu było wręczenie odznaczeń państwowych przyznanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za wybitną działalność artystyczną i kulturalną. Medale „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” z rąk Wojewody Świętokrzyskiego Józefa Bryka odebrali:
- Srebrny Medal: prof. dr hab. Małgorzata Bielecka-Kiesner,
- Brązowy Medal: dr hab. Jowita Mormul, prof. UJK; dr hab. Paweł Opaliński, prof. UJK; dr Marek Osman; dr hab. Justyna Reczeniedi, prof. UJK; dr Arkadiusz Sędek; prof. dr hab. Urszula Ślusarczyk oraz dr hab. Katarzyna Ziołowicz, prof. UJK.
Rektor Beata Wojciechowska wręczyła pamiątkowe dyplomy i złożyła gratulacje nowo mianowanym profesorom uczelni, wśród których znaleźli się: prof. dr hab. Beata Kręcisz, prof. dr hab. Paweł Mochalski oraz prof. dr hab. Mirosław Wójcik.
Kulminacyjnym momentem inauguracji była uroczysta immatrykulacja nowo przyjętych żaków, poprowadzona przez prorektor ds. kształcenia dr hab. Mariolę Wojciechowską, prof. UJK. Przedstawiciele studentów złożyli uroczyste ślubowanie i rektor Beata Wojciechowska dokonała aktu pasowania berłem każdego ze ślubujących.
Po odśpiewaniu przez chór pieśni Gaude Mater Polonia, prof. Beata Wojciechowska trzykrotnym uderzeniem berła w stół prezydialny oraz tradycyjną łacińską formułą: „Quod bonum, felix, faustum fortunatumque sit” ogłosiła rok akademicki 2026/2027 za oficjalnie otwarty, co zwieńczyło wykonanie hymnu studenckiego Gaudeamus Igitur.
Głos gości i wykład inauguracyjny
W dalszej części głos zabrała Przewodnicząca Uczelnianej Rady Samorządu Studentów Klaudia Kapral, a po niej wystąpienia okolicznościowe wygłosili zaproszeni goście: Wojewoda Józef Bryk, Marszałek Renata Janik, Prezydent Agata Wojda oraz Ksiądz Biskup Andrzej Kaleta. Poinformowano także o nadesłanych listach gratulacyjnych, m.in. od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Marcina Kulaska oraz władz KRASP, KRUP i RDN.
Tradycyjny wykład inauguracyjny pt. „Architektura złożoności. Ukryte prawa Wszechświata” wygłosił prof. dr hab. Maciej Rybczyński.
Uroczystość uświetnił koncert fortepianowy na cztery ręce w wykonaniu Dziekana Wydziału Sztuki dr. hab. Andrzeja Ślązaka oraz mgr. Krystiana Krauza, którzy zaprezentowali kompozycje J.S. Bacha.
Po podziękowaniach złożonych artystom, chórowi oraz wszystkim zgromadzonym, zakończyło się posiedzenie Senatu.
Przemówienie prof. Beaty Wojciechowskiej, rektor UJK
Prześwietny Senacie,
Drodzy Studenci i Doktoranci,
Społeczności Akademicka Uniwersytetu Jana Kochanowskiego!
Rozpoczynamy dzisiaj uroczyście rok akademicki 2026/2027. To szczególny moment nie tylko dla Studentów rozpoczynających naukę, ale ważny dzień dla całej Społeczności akademickiej. Oznacza dla nas powrót do pracy, dalsze prowadzenie badań naukowych oraz spotkania i dyskusje ze Studentami na wykładach, seminariach, konwersatoriach, ćwiczeniach i laboratoriach.
Żyjemy w czasach niestabilności geopolitycznej, zagrożeń militarnych, przewartościowań społecznych i kulturowych, a także intensywnych zmian demograficznych, ekonomicznych oraz technologicznych. Sztuczna inteligencja, automatyzacja oraz nowe modele pracy burzą stary porządek i stawiają nas przed koniecznością szybkiej adaptacji. Dużą wagę przywiązuje się do indywidualizmu, równości, tolerancji i różnorodności. Te przeobrażenia to nie tylko zagrożenie dla starego porządku, to przede wszystkim szansa na rozwój i nowe możliwości.
Żyjemy w czasach cywilizacyjnego przełomu. Świat XXI wieku przyniósł wielorakość dobrodziejstw cyfrowych i komunikacyjnych, a z drugiej wielość paradoksów i sprzeczności.
Nauka przeżywa okres nadzwyczajnego, nigdy dotąd nienotowanego, rozwoju, a z drugiej strony rośnie liczba zjawisk, które wydają się pozostawać w wyraźnej sprzeczności z poprawną logiką rozwoju. W tej różnorodności, często prowadzącej do zagubienia i bezradności, pojawiają się dylematy etyczne, moralne, kulturowe, społeczne. Zagrożenia dotykają najistotniejszych dla człowieka i jego świata wartości, a te wpisują się w świadomość sensu istnienia.
Podjęcie tych kwestii wymaga refleksji i zastanowienia, wiedzy i mądrości. Do tego potrzebny jest, według określenia wybitnego francuskiego filozofa Jacgues’a Derrida, uniwersytet
„z bezwarunkową wolnością zapytywania oraz przedkładania propozycji, a posuwając się jeszcze dalej, prawem wolności do mówienia publicznie tego wszystkiego, czego domaga się praca naukowa, wiedza czy najogólniej rzecz biorąc, myślenie prawdy. […] Uniwersytet czyni z prawdy profesję. Jej wybór zaś jest deklaracją i zarazem obietnicą bezgranicznego zaangażowania względem prawdy.”
Uniwersytet jest zatem niezbędny do przetrwania i rozwoju społeczeństwa ze względu na swoją misję kształcenia i prowadzenia badań naukowych. Celem nauki jest obiektywna, usystematyzowana, rzetelnie uzasadniona prawda, osiągana poprzez jasność i precyzję myślenia oraz wypowiedzi, a także niezależność i krytycyzm. Do tych zasad należy dodać przestrzeganie na Uniwersytecie takich fundamentalnych wartości jak: uczciwość, sprawiedliwość, odpowiedzialność, tolerancja, szacunek, odwaga. Wszystkie te pryncypia od wieków kształtowały oraz określały tożsamość środowisk naukowych i nadal wyznaczają wzorce zachowania badaczy, nauczycieli akademickich, doktorantów, studentów, pracowników. Z tymi wartościami, budującymi struktury moralne i społeczne człowieka, sprzęgnięta jest nierozerwalnie praca dydaktyczna i organizacyjna.
Jak zobowiązaliśmy się rok temu, podpisując Magna Charta Universitatum, naszą misją jest nie tylko wkład w globalną naukę, ale przede wszystkim bycie sercem i motorem napędowym naszej lokalnej społeczności
Stojąc u progu nowego roku akademickiego zadajemy sobie pytanie o kierunek rozwoju naszej Uczelni. Średniowieczni mistrzowie mawiali: nova et vetera (nowe i stare). Łączymy nowe z tym co dawne. Tradycja uniwersytecka nie jest bowiem hamulcem innowacji, lecz jej najmocniejszym fundamentem. Nowoczesne laboratoria i przełomowe badania potrzebują zakorzenienia w uniwersalnych wartościach, które przetrwały tysiąclecia. W czasach, gdy nauka i technologia rozwijają się w zawrotnym tempie, musimy pamiętać o wywodzącym się
z dawnych wieków ostrzeżeniem, iż nauka bez sumienia staje się destrukcyjna. Naszą rolą jako Uniwersytetu jest nie tylko dostarczanie wiedzy i kształcenie specjalistów, ale także kształtowanie właściwych postaw i zachowań. Nowoczesność bez wartości jest ślepa, a wartości bez postępu pozostają bezradne.
Przed nami stoją wyzwania w zakresie przygotowania studentów do życia w społeczeństwie permanentnych przemian. Powinniśmy być skupieni na potrzebach młodych ludzi, elastycznie reagować na zmieniające się trendy i oczekiwania rynku pracy oraz uwarunkowania otoczenia społecznego.
Szanowni Profesorowie, Doktorzy, Asystenci, Wykładowcy! poświęcajcie czas studentom, dyskutujcie z nimi, wykazujcie błędy, stawiajcie wymagania, wspierajcie w analizach i eksperymentach, podsuwajcie lektury, uczcie umysłowego dociekania. Stwarzajcie możliwości dialogu, interpretacji, zadawania pytań, krytyki, szerokiej konfrontacji opinii, nawet najbardziej cenionych autorytetów oraz rozstrzygania różnych kwestii i zagadnień naukowych. Uznanie i prestiż buduje się nie tylko dzięki kompetencjom merytorycznym, szerokiej wiedzy specjalistycznej, publikacjom, czy kontaktom międzynarodowym, ale także przez przestrzeganie zasad obowiązujących na Uniwersytecie, takich jak bezstronność, obiektywizm, przestrzeganie obowiązujących norm, dbałość o mienie oraz wizerunek Uczelni. Te wysokie standardy powinny iść w parze z empatią i obowiązywać całą Społeczność akademicką.
Drogie Studentki i Studenci pierwszych lat !
Dzisiejsza uroczystość inauguracji roku akademickiego 2026/2027 to Wasze święto. Wchodzicie do Społeczności akademickiej naszego Uniwersytetu i wspólnie z nami spędzicie kilka lat życia, zdobywając wiedzę, kształtując swoją osobowość, spełniając marzenia realizując swoje pasje. Podjęliście studia w naszym Uniwersytecie myśląc o swojej przyszłości. To studia mają Was przygotować do pracy i życia.
W XIII wieku anonimowy mistrz radził studentom: bądź powściągliwy, unikaj zażyłości, nie zajmuj się sprawami innych. Dziś, w dobie sztucznej inteligencji i pracy zespołowej, powiem Wam coś zupełnie odwrotnego: rozmawiajcie z każdym, budujcie relacje, wtykajcie nos w sprawy naukowe, które Was intrygują, i nie bójcie się zabierać głosu! Zachowajcie z dawnych rad tylko jedno: zawsze przechodźcie od tego, co łatwe, do tego, co trudne, najpierw wybierając strumyki, które z czasem poprowadzą Was ku morzu wielkich wyzwań i innowacji.
Szanowni Państwo,
Całej Społeczności akademickiej życzę, aby rok 2026/2027 był pomyślny i przyniósł satysfakcję ze wszystkich podejmowanych aktywności.
